Adam u Eva kienu jeżistu tassew?

ARA dan il-Filmat jew aqra l-Artiklu

Il-kwistjoni dwar jekk Adam u Eva kinux persuni reali hija importanti għall-fidi Nisranija, għaliex għandha rabta diretta mat-tagħlim dwar il-ħolqien, id-dnub oriġinali u l-fidwa li ġabilna Sidna Ġesù Kristu. Skont it-tagħlim Kattoliku, Adam u Eva mhumiex sempliċement simboli jew karattri fittizji, iżda l-ewwel ġenituri veri tal-umanità.

Dak li tgħid il-Bibbja

Fil-Ktieb tal-Ġenesi naqraw li Alla ħalaq lill-bniedem “mit-trab tal-art” u nefaħ fih in-nifs tal-ħajja. Imbagħad Alla poġġieh fil-ġnien tal-Għeden. Meta Alla ra li “mhux sewwa li l-bniedem jibqa’ waħdu”, ħalaq lill-mara. Ir-Raġel sejħilha Eva, “għax kienet omm il-ħajjin kollha.”

Il-Ġenesi mbagħad jirrakkonta kif Adam u Eva ma obdewx il-kmand ta’ Alla u kielu mill-frott tas-siġra li Alla kien ipprojbielhom. Wara dan, tilfu l-innoċenza tagħhom, daħlu fihom il-biża’ u l-mistħija, u tkeċċew mill-ġnien tal-Għeden.

Dan ir-rakkont għandu dimensjoni teoloġika profonda: jgħallimna li Alla ħalaq lill-bniedem tajjeb u liberu, imma l-bniedem uża ħażin il-libertà tiegħu u għażel li ma jafdax lil Alla.

It-tagħlim tal-Knisja Kattolika

Il-Knisja tgħallem li l-umanità kollha għandha oriġini komuni f’Adam u Eva. Il-Katekiżmu tal-Knisja Kattolika (§360) jgħid "Il-ġens tal-bnedmin hu wieħed, għax għandu bidu wieħed: “Minn bniedem wieħed [Alla] għamel il-ġens kollu tal-bnedmin” (Atti 17,26; ara Tob 8,6)," u għalhekk m’hemmx bnedmin li mhumiex parti mill-istess familja umana.

Bl-istess mod, it-tagħlim Kattoliku jiddeskrivi lil Adam u Eva bħala maħluqa fl-istat tal-“ġustizzja oriġinali”. Dan ifisser li, fil-bidu, kienu innoċenti, qaddisa u ħielsa mid-dnub.

Il-Knisja tgħaqqad dan it-tagħlim mad-dnub oriġinali. Id-dnub oriġinali mhuwiex sempliċement storja dwar żball individwali ta’ żmien imbiegħed; huwa l-kundizzjoni ta’ nuqqas ta’ qdusija li l-umanità tinsab fiha minħabba d-diżubbidjenza tal-ewwel ġenituri. Fit-tagħlim tal-Papa Piju XII, naraw li d-dnub oriġinali ġej minn dnub veru mwettaq minn Adam u jgħaddi lill-bnedmin kollha permezz tal-ġenerazzjoni.

Għal din ir-raġuni, it-teorija li l-umanità oriġinat minn diversi gruppi indipendenti ta’ bnedmin—magħrufa bħala poligeniżmu—ma tistax tiġi aċċettata faċilment bħala spjegazzjoni li taqbel mat-tagħlim Kattoliku dwar id-dnub oriġinali. Il-Knisja tgħallem li l-bnedmin kollha huma marbuta ma’ Adam bħala l-ewwel missier tal-familja umana.

Adam u Eva kienu simboli biss?

Xi nies jgħidu li Adam u Eva huma biss simboli tal-umanità jew stejjer li juru l-ġlieda bejn it-tajjeb u l-ħażin. Huwa minnu li l-ewwel kapitli tal-Ġenesi jużaw lingwaġġ qawwi, simboliku u teoloġiku. Pereżempju, is-serp, is-siġra, il-frott u l-ġnien għandhom tifsiriet li jgħinuna nifhmu r-relazzjoni bejn Alla u l-bniedem.

Madankollu, dan ma jfissirx li r-rakkont m’għandu l-ebda bażi fir-realtà. Il-Kummissjoni Pontifiċja Biblika, fid-dokument tagħha dwar il-karattru storiku tal-ewwel kapitli tal-Ġenesi, qalet li ma jistax jiġi miċħud li dawn il-kapitli fihom fatti li għandhom x’jaqsmu mal-pedamenti tar-reliġjon Nisranija: il-ħolqien tal-bniedem, l-unità tal-ġeneru uman, l-istat oriġinali tal-ewwel ġenituri, it-trasgressjoni tal-kmand ta’ Alla u l-konsegwenzi tagħha.

Dan ma jfissirx li kull dettall għandu jinftiehem bħallikieku kien rapport xjentifiku jew kronaka moderna. Il-Ġenesi ma nkitebx biex jispjega b’lingwaġġ xjentifiku l-proċess bijoloġiku tal-ħolqien. Inkiteb biex jgħallem veritajiet fundamentali dwar Alla, il-bniedem, il-libertà, id-dnub u t-tama tal-fidwa.

Il-fidi u x-xjenza

Il-Knisja ma titlobx lill-Insara biex jiċħdu r-riċerka xjentifika. Ix-xjenza tista’ tistudja l-iżvilupp tal-ġisem uman, l-istorja tal-ħajja fuq l-art u l-proċessi naturali li wasslu għall-formazzjoni tal-ispeċi. Madankollu, ix-xjenza waħedha ma tistax twieġeb kompletament mistoqsijiet bħal:

• Għaliex jeżisti l-univers?

• X’inhi d-dinjità spiritwali tal-bniedem?

• Għaliex il-bniedem għandu sens morali?

• Minn fejn ġej il-ħażen morali?

• X’inhi r-relazzjoni tal-bniedem ma’ Alla?

Il-fidi tgħallimna li kull bniedem għandu ruħ spiritwali u huwa maħluq xbieha ta’ Alla. Għalhekk, anki jekk isiru investigazzjonijiet xjentifiċi dwar l-iżvilupp fiżiku tal-bniedem, dan ma jneħħix il-verità li l-bniedem għandu oriġini f’Alla u li l-umanità kollha tifforma familja waħda.

Xi studjużi Kattoliċi jsostnu li huwa possibbli li l-evoluzzjoni tal-ġisem uman tiġi kkunsidrata flimkien mat-twemmin f’Adam u Eva bħala l-ewwel persuni umani veri u bħala l-ewwel ġenituri tal-umanità. Madankollu, il-mod eżatt kif dan seta’ seħħ jibqa’ kwistjoni li ma nistgħux niddeterminawha b’ċertezza sħiħa. Dak li l-fidi Kattolika żżomm b’mod ċar huwa l-unità tal-ġeneru uman u r-realtà tad-dnub oriġinali.

Għaliex hu importanti li nemmnu f’Adam u Eva?

Jekk Adam u Eva jitqiesu biss bħala figuri simboliċi mingħajr ebda realtà storika, ikun diffiċli li nifhmu t-tagħlim Nisrani dwar id-dnub oriġinali. San Pawl iqabbel lil Adam ma’ Kristu: permezz ta’ Adam daħal id-dnub fid-dinja, imma permezz ta’ Kristu ġiet il-grazzja u l-ħajja.

Dan jurina li l-istorja tal-bniedem mhijiex biss storja ta’ falliment. Alla ma abbandunax lill-bniedem wara d-dnub. Sa mill-ewwel paġni tal-Ġenesi tidher il-wegħda ta’ salvazzjoni. Il-Knisja tara fil-wegħda magħmula wara l-waqgħa—li nisranija ħafna drabi ssejħilha l-“Protoevanġelju”—l-ewwel ħjiel tal-miġja ta’ Kristu, ir-Restawratur tal-umanità.

Għalhekk, skont it-tagħlim Kattoliku, Adam u Eva kienu jeżistu tassew bħala l-ewwel ġenituri tal-umanità. Il-Knisja ma tifhimx il-Ktieb tal-Ġenesi bħala ktieb tax-xjenza moderna, iżda lanqas ma tqisu bħala ħrafa vojta mingħajr bażi fir-realtà. Il-lingwaġġ tiegħu huwa teoloġiku u simboliku, iżda l-veritajiet li jgħallem huma reali: Alla ħalaq lill-bniedem, il-bniedem kien oriġinarjament tajjeb, l-ewwel ġenituri għażlu d-diżubbidjenza, id-dnub daħal fid-dinja, u Alla wiegħed il-fidwa.

Il-verità ċentrali mhijiex biss kif eżatt inħolqu l-ewwel bnedmin, iżda li kull persuna ġejja minn Alla, għandha dinjità kbira, hija midruba mid-dnub, u ġiet imsejħa għall-ħajja ġdida fi Kristu.